Talllar
Talllar yuk ortish-tushirish, takelaj va boshqa ko‘tarish-transport ishlarida keng qo‘llaniladigan yuk ko‘tarish mexanizmlaridan biridir.
Tall ixcham yuk ko‘tarish mexanizmi bo‘lib, uning asosiy tortuvchi organi dumaloq zvenoli yoki plastinkali zanjirlar, shuningdek po‘lat yoki ruxlangan arqon bo‘lishi mumkin.
Eng oddiy talllar polispastdan iborat bo‘lib, unda zanjirlar yulduzchalar yoki zanjir bloklari atrofidan o‘tadi. Qo‘l shesternyali va chervyakli tallarning umumiy ishlash prinsipi shunday.
Talllar turlari:
Sanoat korxonalarida qo‘l yuritmali talllardan tashqari elektr yuritmali talllar ham qo‘llaniladi. Ko‘tarish operatsiyalarini bajarish uchun tall elektr dvigatel bilan jihozlanadi; aylanish momenti reduktorga uzatiladi, reduktor aylanish tezligini pasaytirib, momentni oshiradi. Reduktor zanjirni ko‘taruvchi yulduzcha bilan bog‘langan bo‘ladi. Arqonli elektr talllarda esa reduktordan kelgan moment arqon o‘ralgan barabanga uzatiladi. Zanjirli yoki arqonli tallni tanlash vazifaga bog‘liq: zanjirli talllar ixchamroq va zanjirlar yeyilishga chidamliroq, arqonli talllar esa odatda kattaroq ko‘tarish balandligi va tezligini ta’minlaydi.
Qo‘l va elektr talllar maxsus karetka yoki aravachalarga o‘rnatilishi mumkin, bu tall va yukni nafaqat vertikal, balki gorizontal tekislikda ham harakatlantirish imkonini beradi. Kichik yuk ko‘tarish quvvatiga ega tallar uchun ko‘pincha harakatlantirish mexanizmisiz aravachalar taklif qilinadi; bunda tall yoki yuk kerakli yo‘nalishga tortib siljitiladi. Yuk ko‘tarish quvvati 1 tonnadan yuqori tallar uchun qo‘l yoki elektr yuritmali aravachalar nazarda tutiladi.
